Naczynia do airfryera: co można bezpiecznie włożyć, a czego nie (szkło, talerz, folia, papier)

Naczynia do airfryera nie muszą być specjalnymi akcesoriami. Philips na swojej stronie wsparcia dopuszcza każde naczynie żaroodporne ze szkła, ceramiki, metalu albo silikonu, pod warunkiem że stoi w koszu i zostawia miejsce na obieg powietrza. Kłopot zaczyna się przy rzeczach, które tylko wyglądają na bezpieczne: talerzu obiadowym, szklanym pojemniku na lunch, papierze do pieczenia przy 240°C. Sprawdziliśmy je w instrukcjach Philipsa, Cosori i Ninja.

Najważniejsze informacje

• Philips dopuszcza w Airfryerze każde naczynie żaroodporne ze szkła, ceramiki, metalu i silikonu, ale zawsze w koszu, nigdy bezpośrednio na dnie szuflady.
• Zwykły talerz obiadowy odpada z dwóch powodów: nie ma oznaczenia do piekarnika i jest za duży, bo 27 cm średnicy przekracza maksymalny rozmiar formy w każdym koszu Philipsa.
• Szkło musi być żaroodporne, np. borokrzemowe Pyrex lub Simax; szklanki, słoiki i pojemniki z plastikową pokrywką się nie nadają.
• Papier do pieczenia i folię aluminiową Cosori dopuszcza, a Philips nie zaleca; w obu przypadkach nie wkładaj ich bez jedzenia na wierzchu.
• Papier do airfryera ma zwykle limit 220°C, a tryb Max Crisp w Ninja Dual Zone DZ300EU grzeje na stałe w 240°C.
• Formy silikonowe najlepiej trzymać do 200°C, nawet jeśli producent deklaruje więcej, tak radzi Verbraucherzentrale NRW.
• Kwaśnych i słonych potraw nie przygotowuj w folii aluminiowej ani w niepowlekanych foremkach aluminiowych, odradza to niemiecki BfR.

Jakie naczynia można wkładać do airfryera?

Do airfryera nadaje się naczynie, które producent dopuszcza do piekarnika i które mieści się w koszu z wolną przestrzenią dookoła. Philips wymienia wprost szkło, ceramikę, metal i silikon, a do babeczek i małych zapiekanek dopuszcza też papierowe foremki do muffinek.

Naczynie stawiasz w koszu, nigdy bezpośrednio na dnie szuflady. Philips tłumaczy, że forma postawiona w szufladzie blokuje przepływ powietrza i wtedy nagrzewa się tylko wierzch potrawy. Druga zasada to wolne miejsce po bokach, bo gorące powietrze musi naczynie opłynąć.

Producenci airfryerów nie mówią jednak jednym głosem. Poniżej zapisy z instrukcji i stron wsparcia trzech marek (Cosori w amerykańskiej wersji instrukcji, Ninja w polskiej).

Najostrzej brzmi instrukcja Ninja. Formalnie nie przewiduje ona naczyń ani wkładów spoza oferty SharkNinja, więc forma z marketu włożona do Ninja Dual Zone to Twoja decyzja, a nie zalecenie producenta. W Philipsie i Cosori naczynie żaroodporne mieści się w zaleceniach.

Jak sprawdzić, czy naczynie nadaje się do airfryera?

Naczynie nadaje się do airfryera, gdy producent dopuścił je do piekarnika: symbolem piekarnika na spodzie, napisem „do piekarnika” („oven safe”, „ovenproof”) albo podaną maksymalną temperaturą. Brak takiej informacji oznacza, że nie wiesz, jak naczynie zniesie gorące powietrze.

Symbol mikrofalówki nie oznacza, że naczynie wytrzyma piekarnik albo airfryer. W mikrofalówce nagrzewa się przede wszystkim jedzenie, a w airfryerze naczynie stoi w strumieniu powietrza o temperaturze do 200–240°C. Dobry przykład to talerz IKEA 365+ z porcelany skaleniowej: w opisie ma tylko „do mikrofalówki” i „do zmywarki”, o piekarniku nie ma ani słowa.

Sprawdź też górną granicę swojego urządzenia. Philips HD9252 grzeje maksymalnie do 200°C, Ninja AF300EU do 240°C, a w Ninja Dual Zone DZ300EU tryb Max Crisp ma temperaturę ustawioną na stałe na 240°C. Deklaracja na naczyniu powinna obejmować najwyższą temperaturę, której używasz.

Czy do airfryera można włożyć talerz?

Zwykłego talerza obiadowego do airfryera nie wkładaj. Talerz z serwisu stołowego służy do podawania, nie do pieczenia, więc bez symbolu piekarnika nie wiadomo, czy zniesie gorące powietrze.

Drugi problem to rozmiar. Talerz obiadowy o średnicy 27 cm nie zmieści się w żadnym koszu Philipsa, bo największa forma, jaką producent dopuszcza, ma 22 × 22 cm (seria XXL Combi). W serii XL limit średnicy wynosi 19 cm, a w kompaktowych S i L tylko 16 cm. Mniejszy talerz deserowy też przeszkadza, bo jedzenie na płaskiej porcelanie nie dostaje powietrza od spodu.

Porcelana do pieczenia istnieje, ale to osobne linie naczyń. Villeroy & Boch deklaruje dla swoich naczyń żaroodpornych z porcelany Premium do 260°C, co nie znaczy, że talerz z serwisu tej samej marki ma takie parametry. Obiad do odgrzania przełóż na kratkę albo do małej formy żaroodpornej. Ta sama zasada dotyczy miski.

Czy w airfryerze można piec w szklanym naczyniu?

Tak, jeśli szkło jest żaroodporne, czyli przeznaczone do piekarnika. Najczęściej to szkło borokrzemowe, z którego naczynia robią m.in. Pyrex i Simax. Pyrex ma też formy opisane jako zgodne z air fryerem, np. owalne naczynie 221B100: 0,7 l, wymiary zewnętrzne 21 × 13 × 5 cm, odporność na szok termiczny do 240°C i maksymalna temperatura 350°C.

Napis „do air fryera” nie gwarantuje, że naczynie pasuje do Twojego kosza. Ten sam Pyrex zmieści się w Philipsie XXL, gdzie forma może mieć 21 × 20 cm. W serii XL limit wynosi jednak 20 × 19 cm, więc 21 cm długości to o centymetr za dużo.

Szkło żaroodporne ma też słaby punkt: gwałtowną zmianę temperatury. Pyrex mimo deklarowanej odporności wymienia na stronie produktu, czego unikać:

• stawiania gorącego naczynia na mokrej lub zimnej powierzchni,
• zanurzania gorącego naczynia w zimnej wodzie,
• dolewania zimnego płynu do gorącego naczynia (jeśli trzeba, tylko gorącą wodę),
• wkładania zimnego naczynia pod grill.

W airfryerze grzałka pracuje tuż nad potrawą, podobnie jak grill w piekarniku, dlatego naczynia prosto z lodówki nie wkładaj do nagrzanego urządzenia. Szklany pojemnik na żywność nadaje się tylko z oznaczeniem do piekarnika i zawsze bez plastikowej pokrywki.

WKŁAD SZKLANY DO AIR FRYERA 1L

od21 zł

Sprawdź cenę

WKŁAD SZKLANY DO AIR FRYERA 2,3L

od22 zł

Sprawdź cenę

Simax naczynie airfryera kwadratowe 0.4 L

od44 zł

Sprawdź cenę

Ceramika, metal i formy z powłoką nieprzywierającą

Ceramika z oznaczeniem do piekarnika, np. naczynia do zapiekania z kamionki, sprawdza się w airfryerze tak samo jak szkło. Obowiązują te same zasady: bez gwałtownych zmian temperatury i z wolnym miejscem dookoła.

Metalowe formy, czyli tortownice, blaszki do tart, foremki do muffinek ze stali czy żeliwne kokilki, Philips wymienia wśród dozwolonych materiałów. Zwróć uwagę na uchwyty i wykończenia: plastikowy element bez oznaczenia do piekarnika nie powinien trafić do kosza, nawet jeśli sama forma jest metalowa. Philips sprzedaje też własne zestawy Baking Master Kit dopasowane do rozmiaru kosza: HD9925 do serii L, HD9945 do XL, HD9959 do XXL i HD9956 do XXL Combi.

Formy z teflonem (PTFE) możesz stosować, dopóki powłoka jest cała. Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) podaje, że szkodliwe opary z PTFE powstają od 360°C, czyli znacznie powyżej maksimum airfryerów. Taką powłokę ma też większość koszy Philipsa, co opisujemy przy pytaniu, czy air fryer jest zdrowy.

Silikonowe foremki: trzymaj się 200°C

Silikon spożywczy nadaje się do airfryera, ale bezpieczniejsza granica wynosi 200°C. Verbraucherzentrale NRW, niemiecka organizacja konsumencka, radzi nie przekraczać 200°C nawet wtedy, gdy producent formy deklaruje 230 albo 280°C. Tak samo zaleca szwajcarski Federalny Urząd Zdrowia Publicznego (BAG).

Nową formę przed pierwszym pieczeniem umyj, wygrzej przez godzinę w 200°C przy dobrej wentylacji i umyj ponownie. Formę, która mocno pachnie, oddaj do sklepu, a zużytej czy porysowanej nie używaj do jedzenia. BfR przyjmuje dla form silikonowych wartość orientacyjną 0,5% ubytku masy przy nagrzewaniu, a większość form i mat sprawdzonych przez laboratorium CVUA Stuttgart ją spełniała.

Zestaw trzech okrągłych silikonowych foremek do airfryera

od41 zł

Sprawdź cenę

Silikonowa forma do airfryera

od30 zł

Sprawdź cenę

Stalowy ruszt do airfryera 20Cm x 13 5Cm

od45 zł

Sprawdź cenę

Papier do pieczenia w airfryerze: kiedy tak, kiedy nie

Papier do pieczenia w airfryerze dopuszcza Cosori, a Philips go nie zaleca. Philips podaje dwa powody: papier na dnie kosza albo w szufladzie pod koszem ogranicza przepływ powietrza, a arkusz bez jedzenia może zostać wciągnięty w stronę grzałki i się przypalić.

Pustego papieru nigdy nie wkładaj do nagrzewającego się airfryera. Ostrzegają przed tym Philips, Cosori i Jan Niezbędny, producent papieru do air fryera.

Papier Jan Niezbędny ma też deklarowany limit 220°C i maksymalnie 60 minut. Tymczasem tryb Max Crisp w Ninja Dual Zone DZ300EU pracuje na stałe w 240°C. Przy tym trybie papier byłby o 20°C powyżej deklaracji producenta, więc lepiej z niego zrezygnować. Wybieraj arkusze z otworami: przepuszczają powietrze pod potrawę, więc mniej zaburzają obieg niż pełny arkusz wyłożony na całe dno.

Papier do pieczenia w Airfryer; 100 sztuk, 20-24 cm

od46 zł

Sprawdź cenę

Papier do pieczenia do frytkownicy airfryer 20cm 100 szt

od37 zł

Sprawdź cenę

Papier do pieczenia do airfryera prostokątny 20.5×14 cm

od45 zł

Sprawdź cenę

Folia aluminiowa i foremki aluminiowe a kwaśne potrawy

Folię aluminiową Cosori dopuszcza, a nawet podpowiada, że wyłożenie nią kosza (ale nie kratki) ułatwia sprzątanie. Philips jej nie zaleca z tych samych powodów co papieru. Zasada jest jedna: folia leży pod jedzeniem albo owija potrawę i nie może swobodnie latać po koszu.

Ważniejsze jest to, co do folii wkładasz. BfR odradza przygotowywanie i przechowywanie kwaśnych i słonych potraw w folii aluminiowej oraz w niepowlekanych pojemnikach z aluminium. Sól i kwasy, np. z cytryny czy koncentratu pomidorowego, rozpuszczają aluminium, które przechodzi do jedzenia. Według BfR (komunikat z listopada 2019 roku) łączne pobranie aluminium ze wszystkich źródeł może przekraczać tolerowaną dawkę tygodniową EFSA, czyli 1 mg na kilogram masy ciała.

Bassioni i współpracownicy (International Journal of Electrochemical Science, 2012) badali, ile aluminium przechodzi z folii do mięsa mielonego z sokiem pomidorowym, kwasem cytrynowym, octem, solą i przyprawami. Najwięcej uwalniało się w środowisku kwaśnym, więc autorzy uznali, że folia nadaje się do pakowania, ale nie do gotowania. W praktyce rybę z cytryną, skrzydełka w occie czy warzywa z pomidorami piecz w szkle, ceramice albo na papierze. Jednorazowe foremki aluminiowe zostaw dla potraw bez kwaśnych dodatków.

Ile miejsca musi zostać wokół naczynia? Wymiary form według Philipsa

Naczynie musi zostawić wolną przestrzeń po bokach, bo potrawa piecze się w obiegu gorącego powietrza. Philips podaje maksymalne wymiary form (do zewnętrznej krawędzi) dla poszczególnych serii swoich Airfryerów.

Jedna wartość w tej tabeli się nie zgadza. Dla serii XXL Combi Philips podaje 25 cm średnicy przy maksymalnych wymiarach 22 × 22 cm, a okrągła forma nie może być szersza niż kwadrat, w który się mieści. Bezpieczniej przyjąć 22 cm.

W airfryerach z dwiema szufladami limit dotyczy każdej szuflady osobno: w małym koszu Philips Dual Basket zmieści się forma o szerokości zaledwie 9 cm. Tak samo licz miejsce w innych airfryerach z dwiema komorami, a przy urządzeniu innej marki zmierz dno i wysokość kosza: forma ma być wyraźnie mniejsza i nie może sięgać grzałki.

Czego nie wkładać do airfryera

Poniższe rzeczy nie nadają się do airfryera niezależnie od marki urządzenia:

• Plastik: pojemniki, miski i pokrywki z tworzywa, także oznaczone do mikrofalówki.
• Zwykłe szkło: szklanki, słoiki i salaterki bez oznaczenia do piekarnika.
• Talerze i miski stołowe: bez symbolu piekarnika, także porcelanowe.
• Papier i tektura: ręczniki papierowe, serwetki, tacki kartonowe (wyjątkiem są papierowe foremki do muffinek).
• Pusty papier do pieczenia i luźna folia: bez jedzenia na wierzchu mogą dotknąć grzałki.
• Aluminium z kwaśnymi i słonymi potrawami: cytryna, ocet, pomidory, kiszonki.
• Formy z łuszczącą się powłoką: odpryski trafiają do jedzenia.
• Drewno: deski i łopatki nie mają żadnej deklaracji temperatury.

Od czego zacząć, jeśli kompletujesz naczynia

Na początek wystarczą moim zdaniem dwie rzeczy: małe naczynie ze szkła borokrzemowego zmierzone pod Twój kosz i papier z otworami w rozmiarze dna. Szkło obsłuży zapiekanki, odgrzewanie i kwaśne potrawy, papier ułatwi sprzątanie. Silikon i zestawy w rodzaju Baking Master Kit mają sens dopiero wtedy, gdy naprawdę zaczniesz piec w airfryerze ciasta i muffinki. Poniżej cztery modele z naszego rankingu frytkownic beztłuszczowych.

Xiaomi Mi Smart Air Fryer 5,5L

Sprawdź cenę

• Pojemność 5,5 L
• Możliwa temperatura: 40-220°C
• Aplikacja Mi Home z 100+ przepisami
• Sterowanie głosowe Asystentem Google
• Moc 1600 W, timer do 24 godzin

Philips Airfryer 2000 Series OVI NA221/00

Sprawdź cenę

• Pojemność 4,2 L – dla 2-3 osób
• Okienko podglądowe z podświetleniem LED
• Aplikacja HomeID z tysiącami przepisów
• 13 funkcji gotowania, 9 programów automatycznych
• Moc 1500 W, temperatura 60-200°C

Beko FRL 3374 B

Sprawdź cenę

• Pojemność 7,6 L – dla 4-5 osób
• Szklane okienko z podświetleniem LED
• 9 programów automatycznych
• Dotykowy panel LCD
• Temperatura 35-200°C regulowana
• Moc 1750 W

Amica AFM 5020

Sprawdź cenę

• Pojemność 5,2 L – idealna dla 3-4 osób
• Okienko z podświetleniem LED
• 10 programów automatycznych
• Funkcja suszenia do 24 godzin
• Temperatura 40-200°C regulowana co 5°C