Co można myć w zmywarce, a czego nie? Lista i symbole na naczyniach

Co można myć w zmywarce? Szkło, porcelanę bez złoceń, stal nierdzewną i wszystko, co ma oznaczenie producenta. Drewno, żeliwo, miedź i ostre noże lepiej umyć ręcznie. Schody zaczynają się przy patelniach, kryształach, termosach i butelkach do saturatora, bo tam decyduje konkretny model, a nie materiał. Zebraliśmy zalecenia producentów w jednym miejscu, razem ze znaczeniem symboli na spodzie naczyń.

• Do zmywarki trafiają bez obaw zwykłe szklanki, porcelana bez złoceń, stal nierdzewna, naczynia żaroodporne i wszystko z oznaczeniem producenta.
• Instrukcja Boscha wymienia jako nieprzystosowane do zmywarki drewno, antyki, miedź, cynk i plastik nieodporny na wysoką temperaturę.
• Symbol talerza z kroplami nie wynika z normy, bo każdy producent sam określa, co znaczy „dishwasher safe”.
• Liczba przy symbolu „dishwasher proof” mówi, ile cykli mycia produkt wytrzymuje według badania opartego na normie EN 12875.
• Patelnie nieprzywierające dzielą producentów: Bosch radzi ich nie wkładać, a Tefal dopuszcza serię Ingenio Easy bez uchwytu.
• Butelki SodaStream wkładaj tylko wtedy, gdy mają oznaczenie zmywarki, i stawiaj je w dolnym koszu.

Co można myć w zmywarce bez obaw?

Do zmywarki nadają się szklanki, talerze i kubki z porcelany bez złoceń, sztućce ze stali nierdzewnej, garnki, naczynia żaroodporne i szklane słoiki. Tak wynika z poradników Boscha i instrukcji porcelany twardej Villa Italia. Zastrzeżenie jest jedno: zakaz na opakowaniu naczynia zawsze wygrywa z ogólną listą.

Duże garnki i patelnie zmywalne ustaw wokół krawędzi dolnego kosza, otworem w dół i w stronę ścianek. Bosch radzi tak dlatego, że ramię spryskujące musi się swobodnie obracać. Gdy się zablokuje, zmywarka nie domywa naczyń.

Lista wykracza poza kuchnię. Bosch wymienia głowicę prysznica, uchwyty na szczoteczki i zabawki z tworzywa bez baterii, a także filtr okapu, który i tak wymaga regularnego czyszczenia z tłuszczu (sprawdź w instrukcji okapu, czy Twój jest zmywalny). Producent dopuszcza nawet czapkę z daszkiem, w górnym koszu i na programie z niską temperaturą.

Czego nie można myć w zmywarce?

Instrukcja zmywarki Bosch SMV24AX02E ma osobną listę rzeczy nieprzystosowanych do zmywarki. Uzupełniliśmy ją zaleceniami producentów naczyń, a każdy punkt ma inny powód.

• Drewno. Deski, łyżki i trzonki pęcznieją, wypaczają się i pękają, a klej może puścić, więc uchwyt potrafi odpaść.
• Żeliwo bez emalii. Lodge ostrzega, że zmywarka usuwa wypaloną warstwę ochronną (seasoning) i prawdopodobnie wywoła rdzę. Stal węglową ten producent też każe myć tylko ręcznie.
• Aluminium. Bosch pisze o skłonności części aluminiowych do zafarbowania i płowienia, a Bialetti zakazuje wkładania do zmywarki swoich kawiarek.
• Miedź i cynk. Oba metale są na liście Boscha, a miedź może dodatkowo sczernieć wskutek utleniania.
• Antyki, naczynia artystyczne, wrażliwe szkło dekoracyjne. Ich dekoracje nie wytrzymują zmywania. Dotyczy to też starej porcelany, która według Boscha może nie przetrwać wysokiej temperatury.
• Plastik nieodporny na wysoką temperaturę. Jednorazowe pojemniki Bosch wyklucza osobno, bo nie są przystosowane do takich warunków.
• Naczynia z popiołem, woskiem, smarem lub farbą. Instrukcja wymienia je wprost, choć nie podaje powodu. Takie zabrudzenia usuń najpierw ręcznie, poza zmywarką.

Co oznaczają symbole na naczyniach?

Nie istnieje jeden obowiązkowy symbol „można myć w zmywarce”. Piszą o tym Bosch i australijska organizacja konsumencka Choice, która dodaje, że każdy producent zastawy sam ustala, co rozumie przez „dishwasher safe”. Dlatego rysunki na spodzie naczyń się różnią, a tabela zbiera ich typowe warianty.

Symbol	Co oznacza	Na co uważać
Talerze lub talerz i kieliszek pod kroplami, talerze w koszu ze strumieniami wody	„dishwasher safe”, producent dopuszcza zmywarkę	Z czasem naczynie może się odbarwić
Strumień wody z liczbą, np. 500	„dishwasher proof”, badanie według EN 12875, liczba to cykle mycia	Im wyższa liczba, tym trwalszy produkt
Naczynia tylko w górnym koszu	Mycie wyłącznie na górze	Dolny kosz grzeje i myje mocniej, więc może szybko zniszczyć przedmiot
Symbol zmywarki z przekreśleniem	Do zmywarki nie wkładaj	Wzór bywa inny u każdego producenta
Dłoń w misce z wodą	Tylko mycie ręczne	Spotkasz też napis „hand wash only”
Kieliszek i widelec	Materiał do kontaktu z żywnością	Nie mówi nic o zmywarce

Najwięcej mówi strumień wody z liczbą. Norma EN 12875-1 opisuje metodę badania, ale sama nie wyznacza liczby cykli, którą produkt musi wytrzymać, więc liczbę trzeba czytać przy konkretnym naczyniu. Dla skali: 500 cykli przy jednym myciu dziennie to, po przeliczeniu, około 16 miesięcy codziennego użycia. Choice nazywa ten znak bardziej formalnym od „dishwasher safe” i dodaje, że zobaczysz go głównie na produktach premium i profesjonalnych.

A jeśli na naczyniu nie ma żadnego znaku? Riedel traktuje swój kieliszek w opakowaniu bez informacji o pielęgnacji jak przeznaczony do mycia ręcznego. Tę samą zasadę stosuj do wszystkiego, czego Ci szkoda. Tanią szklankę można zaryzykować, babcinego serwisu nie.

Czy patelnie można myć w zmywarce?

Odpowiedź zależy od tego, kogo zapytasz. Bosch pisze, że patelni z powłoką nieprzywierającą nie należy myć w zmywarce, bo sól, detergent i ciśnienie wody niszczą powłokę. Tefal opisuje serię Ingenio Easy jako zmywalną, z wyjątkiem odpinanego uchwytu, bo jego mechanizm z czasem na tym cierpi. W tej samej pomocy producent zaznacza, że do patelni nieprzywierającej wystarczy mycie ręczne, a przy regularnym korzystaniu ze zmywarki trzeba ją od czasu do czasu lekko natłuścić i umyć.

Oznaczenie mówi, że patelnia wytrzyma zmywarkę, ale nie, że wyjdzie jej to na dobre. Nasza rada: myj ją ręcznie nylonową gąbką. Zajmuje to chwilę, a uszkodzonej powłoki patelni teflonowej nie naprawisz. Patelnie ceramiczne Tefal też zaleca myć ręcznie.

Czy garnki można myć w zmywarce?

Garnki ze stali nierdzewnej tak, jeśli producent nie zabrania. Inaczej jest z emalią. Bosch ostrzega, że powłoka emaliowana jest szczególnie wrażliwa na wysoką temperaturę w zmywarce, a Le Creuset i Lodge dopuszczają swoje żeliwo emaliowane, ale wolą mycie ręczne. Lodge tłumaczy to ochroną wykończenia. Garnek emaliowany lepiej więc traktować łagodnie, także przy czyszczeniu przypaleń.

Czy kryształy można myć w zmywarce?

Kosztownych kieliszków kryształowych lepiej nie wkładać, a kryształ ołowiowy Choice wymienia wśród rzeczy, które zwykle nie nadają się do zmywarki. Bosch podaje powód: uniwersalne tabletki lub sól mogą uszkodzić powierzchnię albo spowodować korozję szkła. W instrukcji SMV24AX02E dodaje, że przedmioty kryształowe mogą zmatowieć po wielu cyklach.

Sam „kryształ” nie przesądza jednak o niczym. Krosno opisuje kieliszki XNO Wine 530 ze szkła kryształowego bezołowiowego jako nadające się do zmywarek i wyparzarek bez utraty blasku. Riedel od 2015 roku produkuje szkło kryształowe, w którym tlenek ołowiu nie jest głównym składnikiem, a większość swoich kieliszków badał według EN 12875-1 i EN 12875-2. Sprawdzaj więc opis konkretnej serii, a nie samą nazwę materiału.

Korozja szkła jest nieodwracalna, bo to ubytek powierzchni szkła, a nie osad, który da się zmyć. Bosch wskazuje jako czynniki krytyczne słabą jakość szkła, bardzo miękką wodę, wysoką temperaturę i długie programy. Instrukcja dodaje, że początkująca korozja daje się wytrzeć tylko pozornie, więc nie myl jej z białym osadem na naczyniach, który ma inne przyczyny.

Producenci różnią się w ustawieniach. Bosch zaleca do delikatnego szkła program 40°, a Riedel program 50–55 °C lub program do szkła. Riedel każe też stawiać kieliszki w górnym koszu, otwierać drzwi po skończonym cyklu i ustawić zmiękczanie tak, by woda miała około 3–4 °dH, a przy tym pilnować soli do zmywarki i nabłyszczacza.

Czy porcelanę można myć w zmywarce?

Porcelanę twardą bez złoceń tak. Instrukcja Villa Italia zaleca przy tym luźne ułożenie, bo stykające się naczynia mogą się zarysować na obrzeżach. Złocenia i platyna to już mycie okazjonalne: łagodny płyn lub żel bez chloru, krótki program poniżej 50 °C. Producent odradza też długie programy, w tym program ECO, bo przy małej ilości wody detergent ma za duże stężenie i szkodzi dekoracji. Złocony serwis to więc wyjątek od zwykłego wyboru ECO.

Co z butelkami SodaStream, Thermomiksem i termosem?

Tu ogólne reguły zawodzą, bo każdy producent ma własne zalecenia. Tabela zestawia je obok siebie.

Przedmiot	Zalecenie producenta	Na co uważać
Butelka SodaStream z tworzywa	Tylko z informacją o zmywarce na butelce, dolny kosz	Nie nad widoczną grzałką i nie na więcej niż jednym bolcu, bo szyjka się odkształci
Karafka szklana SodaStream	Wszystkie są zmywalne	Brak dodatkowych zastrzeżeń
Miska Thermomix TM6	Zmywalna, dolny kosz	Starannie umyj wszystkie części po każdym użyciu
Pokrywa TM5/TM6 i podstawa miski TM6	Zmywalne, górny kosz	W dolnym grozi odkształcenie od temperatury i nacisku innych naczyń
Termos lub kubek Stanley 1913	Sprawdź instrukcję lub nadruk na spodzie, część modeli jest zmywalna	Rozłóż na części, a przy wąskim otworze lub dla ochrony farby myj ręcznie

Zasada „plastik zawsze na górę” ma wyjątek: SodaStream zaleca dla swoich butelek dolny kosz. Te do mycia ręcznego producent dopuszcza w zakresie 1–50 °C, a zmywalne w zakresie 1–70 °C, dlatego butelki SodaStream bez oznaczenia nie warto testować. Korpus Thermomiksa z silnikiem to urządzenie elektryczne, więc do zmywarki nie trafia.

Z plastikowymi pojemnikami postępuj tak samo: szukaj oznaczenia. Bosch przypomina, że plastik przeznaczony do zmywarki ma je od producenta, a na przykład IKEA 365+ i Tefal MasterSeal są opisane jako zmywalne.

Czy noże i srebrne sztućce można myć w zmywarce?

Ostrych noży lepiej nie wkładać. Bosch pisze, że nawet jeden cykl może uszkodzić ostrze, a Zwilling dopuszcza swoje noże ze stali specjalnej tylko do 55 °C i odradza długie programy oraz agresywne tabletki. Mimo to producent zaleca mycie ręczne, a noży z drewnianą rękojeścią nie pozwala wkładać wcale. Sprawa jest prosta: nóż z ręki myjesz w kilkanaście sekund, a ostrzenie zajmuje dłużej.

Srebro to najmniej spójny punkt. Instrukcja Boscha ostrzega przed zafarbowaniem i płowieniem, a poradnik tej samej marki uznaje srebro próby 925 za bezpieczne i proponuje kasetę do srebrnych sztućców. Pamiętaj też o rdzy nalotowej. Sztućce nierdzewne potrafią pokryć się rdzą, gdy w tym samym cyklu myjesz coś rdzewiejącego, na przykład uchwyt garnka albo uszkodzony kosz.

Jak szybko sprawdzić, czy naczynie nadaje się do zmywarki?

Trzy kroki wystarczą przy każdym przedmiocie.

• Obejrzyj spód i opakowanie. Przekreślony symbol albo dłoń w misce kończą sprawę, a znak zmywarki kieruje Cię dalej do informacji o koszu.
• Sprawdź materiał. Drewno, żeliwo bez emalii, aluminium, miedź, antyki i ostre noże myj ręcznie, nawet gdy nie widzisz zakazu.
• Brak informacji i naczynie, którego Ci szkoda? Umyj je ręcznie lub sprawdź stronę producenta, zanim włączysz program.

Masz wątpliwości co do jednego przedmiotu, a resztę wsadu możesz umyć bez niego? Odłóż go na bok. Żadna oszczędność czasu nie zwróci Ci zmatowionego kryształu ani odklejonego trzonka.