Żeby spuścić wodę z grzejnika, zamykasz zawór zasilający i powrotny, otwierasz odpowietrznik u góry i wypuszczasz wodę przez kurek spustowy albo korek na dolnym przyłączu. Brzmi prosto, ale dwa szczegóły łatwo przeoczyć: głowica termostatyczna ustawiona „na śnieżynkę” wcale nie odcina wody, a zawór powrotny po zakręceniu traci swoją nastawę. Wyjaśniamy, jak zrobić to dobrze w domu i w bloku, ile wody wypłynie i dlaczego instalacji nie zostawia się pustej.
- Grzejnik z dwoma zaworami odcinającymi opróżnisz bez spuszczania wody z całej instalacji.
- Głowica termostatyczna nie zamyka grzejnika, bo jej symbol śnieżynki oznacza ochronę przed zamarzaniem.
- Przy zamykaniu zaworu powrotnego policz obroty, żeby potem przywrócić jego nastawę.
- Grzejnik płytowy typu 22 o wysokości 60 cm mieści według Purmo 6,6 l wody na metr długości.
- W bloku wodę z pionu spuszcza zarządca lub spółdzielnia, a nie lokator.
- Purmo zabrania zostawiania opróżnionej instalacji i każe napełnić ją od razu po pracach.
Kiedy trzeba spuścić wodę z grzejnika?
Wodę z grzejnika spuszcza się wtedy, gdy trzeba go zdjąć ze ściany albo rozkręcić jego połączenia. Typowe powody to wymiana grzejnika na nowy, przeniesienie go w inne miejsce, malowanie lub tapetowanie ściany za nim, nieszczelny zawór albo przyłącze. Bez wody nie da się bezpiecznie odkręcić grzejnika od zaworów.
Spuszczanie wody to co innego niż odpowietrzanie. Odpowietrzając grzejnik, wypuszczasz tylko powietrze zebrane u góry i zamykasz odpowietrznik, gdy pojawi się woda. Spuszczając wodę, opróżniasz cały grzejnik, a to jest potrzebne dopiero przy demontażu lub naprawie.
Dom czy blok? To robi ogromną różnicę
W domu jednorodzinnym zawory i kocioł są w Twoich rękach, w bloku pion centralnego ogrzewania należy do zarządcy budynku. Dom pozwala odciąć jeden grzejnik albo opróżnić część instalacji i samodzielnie ją napełnić. W bloku grzejniki są podłączone do pionów, które obsługują mieszkania położone jedno nad drugim, więc zakręcenie i spuszczenie wody z pionu odbiera ogrzewanie także sąsiadom.
Dlatego w bloku najpierw zgłoś prace w spółdzielni lub u zarządcy i uzgodnij termin. Zarządca zakręci i spuści wodę z pionu, a potem go napełni. Czy przy zaworach odcinających przy grzejniku wystarczy zamknąć tylko je, też rozstrzyga zarządca.
Jest jeszcze jeden powód, żeby zgłosić zdjęcie grzejnika w bloku: podzielnik kosztów ogrzewania. Techem pisze o swoim podzielniku radio 4, że jego oprogramowanie wykrywa manipulacje oraz demontaż podzielnika. Zdjęcie grzejnika bez uzgodnienia może więc wyjść przy rozliczeniu ciepła.
Czy trzeba spuszczać wodę z całego obiegu?
Nie, jeśli grzejnik ma dwa zawory odcinające: na zasilaniu i na powrocie. Danfoss opisuje swój zawór powrotny RLV-S jako zawór, który „umożliwia indywidualne odcinanie każdego grzejnika podczas eksploatacji lub naprawy bez wpływu na pozostałe grzejniki”. Po zamknięciu obu zaworów opróżniasz tylko ten jeden grzejnik.
W starszych instalacjach bez zaworu na powrocie odcięcie jednego grzejnika jest niemożliwe i trzeba spuścić wodę co najmniej z jego pionu lub gałęzi. Przy takiej okazji opłaca się zamontować zawór odcinający na powrocie, bo przy następnej naprawie oszczędzi to spuszczania wody z większej części instalacji.
Dlaczego nie zostawia się pustej instalacji?
Purmo zabrania opróżniania całej instalacji lub jej części z wody i pozostawiania jej w tym stanie. Tak stoi w karcie gwarancyjnej grzejników płytowych tego producenta: wodę usuwa się tylko z tej części instalacji, z której jest to niezbędne, a po pracach od razu napełnia się ją ponownie. Gwarancja Purmo nie obejmuje grzejników w instalacji, która jest opróżniana częściej i na dłużej, niż wymaga eksploatacja.
Purmo nie podaje powodu wprost, ale w tych samych warunkach stawia wymagania wodzie grzewczej, m.in. najwyżej 0,1 mg tlenu na litr. Świeża woda z wodociągu ma rozpuszczony tlen, a tlen w instalacji ze stalowymi grzejnikami sprzyja korozji, więc każde opróżnienie i napełnienie to dla grzejników ryzyko. Dlatego na lato wody z kaloryferów się nie spuszcza, nawet jeśli ogrzewanie nie działa.
Ile wody jest w grzejniku?
Ilość wody zależy od typu grzejnika płytowego, czyli liczby płyt, i od jego wysokości. Tabela podaje pojemność na metr długości grzejników Purmo Compact według katalogu technicznego producenta.
| Typ grzejnika płytowego | Wysokość 30 cm | Wysokość 60 cm | Wysokość 90 cm |
|---|---|---|---|
| C11 (jedna płyta, jeden rząd lamel) | 1,7 l/m | 3,2 l/m | 4,5 l/m |
| C22 (dwie płyty, dwa rzędy lamel) | 3,4 l/m | 6,6 l/m | 9,0 l/m |
| C33 (trzy płyty, trzy rzędy lamel) | 5,1 l/m | 9,8 l/m | 13,3 l/m |
Grzejnik C22 o wymiarach 60 × 100 cm mieści 6,6 l wody, a C33 tej samej wielkości prawie 10 l. Przygotuj więc wiadro, a nie miskę, i ręczniki. Pusty C22 o wysokości 60 cm waży według Purmo 33,4 kg na metr, więc metrowy grzejnik zdejmuje się we dwie osoby. Typ grzejnika zwykle odczytasz z naklejki lub z liczby płyt widocznych z boku.
Jak spuścić wodę z grzejnika krok po kroku
Przygotowanie
Przed pracą przygotuj:
- klucz imbusowy do zaworu powrotnego (w Danfoss RLV-S 6 mm dla DN10 albo 8 mm dla DN15/20),
- klucz płaski lub nastawny do korka i połączeń,
- kluczyk do odpowietrznika,
- wiadro o pojemności dobranej do grzejnika i ręczniki pod spód,
- wąż, jeśli zawór ma kurek spustowy i możesz odprowadzić wodę do odpływu.
Wyłącz ogrzewanie i poczekaj, aż grzejnik całkowicie ostygnie, bo gorąca woda grozi poparzeniem.
Spuszczanie wody z jednego grzejnika (instalacja z zaworami odcinającymi)
Zawór zasilający zamyka się pokrętłem odcinającym albo samym zaworem, a nie głowicą termostatyczną. Symbol śnieżynki to nastawa ochrony przed zamarzaniem, według Heimeiera około 6°C, więc gdy w pokoju zrobi się chłodniej, zawór się otworzy. Nawet w głowicach Heimeier z pozycją zerową najniższa nastawa to 0°C, a nie zamknięcie. Danfoss zastrzega przy zaworach RA-N, że do odcinania nie używa się czerwonego kapturka ochronnego, tylko pokrętła odcinającego o numerze 013G5000.
- Zamknięcie zasilania: zdejmij głowicę termostatyczną i zamknij zawór pokrętłem odcinającym przeznaczonym do tego zaworu.
- Zamknięcie powrotu: zakręć zawór powrotny kluczem imbusowym do oporu i zapisz, ile obrotów to zajęło, bo Danfoss ustawia przepływ w RLV-S liczbą obrotów od 1/4 do 4.
- Zabezpieczenie podłogi: rozłóż ręczniki i postaw wiadro pod dolnym przyłączem.
- Otwarcie odpowietrznika: odkręć powoli odpowietrznik u góry grzejnika, żeby do środka mogło wejść powietrze, bo bez tego woda będzie wypływać słabo.
- Spuszczenie wody: otwórz kurek spustowy na zaworze powrotnym, jeśli go masz (Danfoss opisuje odwadnianie grzejnika właśnie przez taki kurek), albo powoli odkręć korek z dolnego, wolnego przyłącza grzejnika.
- Kontrola: opróżniaj wiadro na bieżąco i czekaj, aż woda przestanie płynąć, a dopiero potem odkręcaj grzejnik od zaworów.
Grzejniki płytowe Purmo Compact mają cztery boczne przyłącza G½, a w komplecie z grzejnikiem producent dodaje korek i odpowietrznik, którymi zamyka się te dwa, do których nie podłączono rur. Dolny korek to więc najprostsze miejsce spustu, ale otwór ma pół cala i woda leci z niego szybko, dlatego tempo regulujesz odpowietrznikiem.
Spuszczanie wody z całego obiegu (instalacja bez zaworów odcinających lub prace przy całym systemie)
W domu jednorodzinnym wodę z instalacji spuszcza się przez zawór spustowy w najniższym punkcie instalacji, zwykle przy kotle lub w kotłowni. Wyłącz kocioł, podłącz wąż do zaworu spustowego i wyprowadź go do kanalizacji. Potem otwieraj odpowietrzniki grzejników od najwyżej położonych, żeby do instalacji wchodziło powietrze i woda spływała szybciej.
Pamiętaj o zasadzie Purmo: opróżnij tylko tę część instalacji, z której to niezbędne, i napełnij ją od razu po pracach. Jeśli nie wiesz, który zawór odcina daną gałąź, zostaw tę pracę instalatorowi.
Jak spuścić wodę z grzejnika łazienkowego?
Grzejnik łazienkowy podłączony do centralnego ogrzewania opróżnia się tak samo jak płytowy: po zamknięciu obu zaworów i otwarciu odpowietrznika. W grzejniku drabinkowym zawory i odpowietrznik mogą być rozmieszczone inaczej niż w płytowym, więc przed pracą sprawdź, gdzie dokładnie są. Pod zaworami podłączonymi od dołu bywa za mało miejsca na wiadro, wtedy przyda się wąż albo płaska kuweta.
Jeśli grzejnik łazienkowy ma grzałkę elektryczną, najpierw wyjmij wtyczkę z gniazdka albo wyłącz bezpiecznik, a dopiero potem odkręcaj cokolwiek. Grzejnik wyłącznie elektryczny, niepodłączony do centralnego ogrzewania, nie ma zaworów do instalacji, więc ta instrukcja go nie dotyczy i postępujesz według instrukcji producenta.
Po spuszczeniu wody: napełnianie i odpowietrzanie
Grzejnik napełnia się w odwrotnej kolejności: zamknięty korek i odpowietrznik, potem otwarcie zaworów. Wkręć korek lub zamknij kurek spustowy, odkręć zawór powrotny o tyle obrotów, o ile był otwarty przed pracami, a potem otwórz zasilanie i załóż głowicę termostatyczną. Woda z instalacji sama wypełni grzejnik, więc w domu ani w bloku nie dolewa się jej do samego kaloryfera.
Po napełnieniu odpowietrz grzejnik. Otwórz odpowietrznik i zamknij go, gdy zamiast syku powietrza zacznie wypływać sama woda. Obejrzyj połączenia przy zaworach, bo właśnie je rozkręcano podczas pracy.
W domu jednorodzinnym sprawdź po odpowietrzeniu ciśnienie na manometrze kotła i uzupełnij wodę przez zawór napełniający do wartości z instrukcji kotła. W bloku pion napełnia zarządca, a Ty tylko odpowietrzasz grzejnik.
Czy można spuścić wodę z jednego grzejnika bez opróżniania całej instalacji?
Tak, jeśli grzejnik ma zawór odcinający na zasilaniu i na powrocie. Po ich zamknięciu opróżniasz tylko ten grzejnik, a reszta instalacji działa normalnie.
Czy ustawienie głowicy na śnieżynkę zamyka grzejnik?
Nie. Śnieżynka to ochrona przed zamarzaniem, według Heimeiera około 6°C, więc zawór otworzy się przy spadku temperatury. Do odcięcia służy pokrętło odcinające, np. Danfoss 013G5000.
Jak spuścić wodę z grzejnika w bloku?
Zgłoś prace w spółdzielni lub u zarządcy, bo to on zakręca i spuszcza wodę z pionu. Uzgodnij też zdjęcie grzejnika z podzielnikiem kosztów, bo podzielniki wykrywają demontaż.
Ile wody jest w jednym grzejniku?
Według katalogu Purmo grzejnik C22 o wysokości 60 cm mieści 6,6 l wody na metr długości, C11 3,2 l, a C33 9,8 l.
Czy na lato spuszcza się wodę z kaloryferów?
Nie. Purmo zabrania opróżniania instalacji i pozostawiania jej bez wody, a każde napełnienie wprowadza do niej świeżą wodę z tlenem. Wodę spuszcza się tylko na czas naprawy.
Jak dolać wodę do grzejnika?
Do samego grzejnika wody się nie dolewa. Po otwarciu zaworów woda z instalacji sama go wypełni, a w domu ciśnienie uzupełnia się przy kotle przez zawór napełniający.
Dlaczego grzejnik nie grzeje po ponownym napełnieniu?
Najczęściej zostało w nim powietrze, więc odpowietrz go jeszcze raz. Sprawdź też, czy zawór powrotny jest otwarty o tyle samo obrotów co przed pracami.
